Korporacja

W XVIII w. w USA istniało zaledwie kilka korporacji, które nie funkcjonowały niezależnie. Miały wyraźnie określony statut i zadania; powoływano je do realizacji ściśle określonych celów, jak budowa mostów i dróg. Jednak w XVIII w. poglądy antykorporacyjne były powszechne wśród angielskich, francuskich czy amerykańskich intelektualistów oraz klasy średniej i niskiej. Korporacja była synonimem monopolu, wspieranego przez instytucję państwa. Słynna bostońska "herbatka" - zatopienie w Zatoce Massachusetts w 1773 r. transportu herbaty, wiezionej na pokładzie statku Dartmouth Kompanii Wschodnioindyjskiej - uwielbiana przez historyków za swój romantyczny koloryt, była w gruncie rzeczy czymś, co dziś nazwano by akcją alterglobalistów. Sam twórca Deklaracji Niepodległości, Thomas Jefferson, pisał: Wyrażam nadzieję, że zdruzgoczemy w zarodku arystokrację naszych majętnych korporacji, które już ośmielają się rzucać wyzwanie naszemu rządowi na próbę sił i urągać prawu tego kraju. Proces przeobrażeń prawnych korporacji, dokonywał się w USA od wojny secesyjnej do końca XIX wieku. Przeobrażenia te zmieniły instytucję kontrolowaną prawem w niezależny twór gospodarczo-prawny, który zaczął dominować nad państwem i nim kierować. Powstanie spółki holdingowej, prawo korporacyjne zawdzięcza niezrównanym talentom lobbistycznym Toma Scotta, który przedsiębiorstwo Pensylvania Railroad Comapny, przemienił w gigantyczną, niezależną gospodarczo siłę tak potężną, że rząd stał się raczej jej poddanym niż panem.

Stanem, w którym przeforsowano nowe prawo było New Jersey, gdzie w 1901 r. zarejestrowanych było 71% amerykańskich korporacji, mogących teraz wchodzić w posiadanie akcji każdej innej korporacji w Ameryce. Znamiennym faktem w historii było uzyskanie przez korporacje osobowości prawnej, w związku z czym, ich majątek zaczął podlegać ochronie wynikającej z Czternastej Poprawki do Konstytucji. Na ironię zasługuje fakt, że ta poprawka została dopisana pod koniec wojny secesyjnej by chronić czarnoskórą ludność ameryki, jednak np. "spośród wszystkich rozpraw, jakie toczono w Sądzie Najwyższym w okresie od 1890 do 1910 roku, podczas których odwoływano się do Czternastej Poprawki, dziewiętnaście dotyczyło czarnych mieszkańców Ameryki, a 288 korporacji . Od początku XX w. działalność korporacyjna nie podlegała już żadnym ograniczeniom czasowym, koncerny uzyskały przywilej nieśmiertelności. Miały też prawo przemieszczać się i zmieniać profil działania. Powstawaniu gigantycznych fortun zdobywanych drogą manipulacji prawnych towarzyszył "powszechny na całym świecie wzrost niezadowolenia i społecznego niepokoju, stwierdził otwarcie w 1912 r. przed członkami zarządu korporacji National City Bank of New York, wiceprezes Joseph T. Talbert. Z tego względu zdaje się być obowiązkiem każdego, kto ma wpływ na opinię publiczną i ma możliwość ją kształtować, by ... kierował nią w ten sposób, aby ślepe i instynktowne impulsy ludzkiej natury nie zniszczyły ekonomicznej organizacji kapitału. Niezadowolenia społeczne, jak oświadczył w 1909 r. E. K. Hall, wiceprezydent korporacji American Telephon & Telegraph, to nie tylko poważne niebezpieczeństwo dla własności przedsiębiorstw ale jest to, moim zdaniem, jedyne poważne zagrożenie, przed jakim stoi korporacja.



Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać informacje dotyczące portalu oraz forum.